Turkmenistanyn Merkezi Banky hakynda

Şu Kanun Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işiniň, döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralary, ýerli häkimiýet edaralary, karz edaralary bilen onuň özara gatnaşyklarynyňhukuk, guramaçylyk we ykdysady esaslaryny kesgitleýär hem-de Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmäge we pugtalandyrmaga gönükdirilendir.

1-nji madda. Şu Kanunda ulanylýan esasy düşünjeler
1.Şu Kanunda aşakdaky esasy düşünjeler ulanylýar: 
1) bergi borçnamasy –  resminamany saklaýja ýerine ýetirmek borçnamasy bolan bergi dolanyşyk resminamasy ýa-da oňa barabar bolan başga resminama;
2) gaýtadan maliýeleşdirmek – Türkmenistanda bellige alnan karz edaralaryny Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan karzlaşdyrmak ulgamy;
3) korrespondent banklar – Türkmenistanyň Merkezi bankynyň korrespondent gatnaşyklaryny bellän banklary; 

5-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maksatlary we esasy borçlary
1. Şu aşakdakylar Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maksatlarydyr:
1) manadyň durnuklylygyny üpjün etmek;
2) Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmek we pugtalandyrmak.
2. Peýda almak Türkmenistanyň Merkezi bankynyň işiniň maksady däldir.
3. Şu aşakdakylar Türkmenistanyň Merkezi bankynyň esasy borçlarydyr:
1) Türkmenistanyň bank ulgamynyň işlemegi üçin zerur hukuk şertlerini we kepilliklerini döretmek;

8-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maýasynyň düzümi
1. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň maýasy Türkmenistanyň kanunçylygyna laýyklykda döredilýän esaslyk maýadan, gaznalardan we ätiýaçlyklardan durýar.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň öz maýasyny aýrybaşgalamaga ýa-da girewine bermäge haky ýokdur.

14-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň gurluşy we dolandyryş edaralary
1. Türkmenistanyň Merkezi banky dolandyryşyň wertikal gurluşy bolan ýeke-täk ulgamy emele getirýär.
Türkmenistanyň Merkezi bankynyň ulgamyna merkezi edara, gurluş düzüm birlikleri (şahamçalar, wekillikler, kärhanalar, guramalar we edaralar) girýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň dolandyryş edarasy Türkmenistanyň Merkezi bankynyň Müdiriýetidir.

21-nji madda. Türkmenistanyň pul birligi we pul belgileri
1. Türkmenistanyň pul birligi (milli puly) manatdyr. Bir manat 100 teňňä deňdir.
2. Dolanyşykdaky nagt pul Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul belgilerinden durýar.
3. Türkmenistanyň çäginde ýeke-täk kanuny töleg serişdesi manatdyr.
4. Türkmenistanyň çäginde daşary ýurt pulunyň töleg serişdesi hökmünde peýdalanylmagy Türkmenistanyň kanunçylygy bilen düzgünleşdirilýär.

28-nji madda. Pul-karz syýasatynyň esasy gurallary
Şu aşakdakylar Türkmenistanyň Merkezi bankynyň pul-karz syýasatynyň esasy gurallarydyr:
1) Türkmenistanyň Merkezi bankynyň amallary boýunça göterim derejeleri;
2) Türkmenistanyň Merkezi bankynda deponirlenýän ätiýaçlyk talaplaryň möçberleri;
3) açyk bazardaky amallar;
4) karz edaralaryny gaýtadan maliýeleşdirmek;
5) pul interwensiýalary;
6) pul toplumynyň ösüşiniň gözükdirijilerini bellemek;
7) göni mukdar çäklendirmeleri;

37-nji madda. Daşary ykdysady gatnaşyklar
1. Türkmenistanyň Merkezi banky daşary ýurt döwletleriniň merkezi banklary, halkara banklary we beýleki halkara maliýe guramalary bilen özara gatnaşyklarda Türkmenistanyň bähbitlerine wekilçilik edýär hem-de olar bilen hyzmatdaşlygy ösdürýär.
2. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň kanunçylygynda we Türkmenistanyň halkara şertnamalarynda göz öňünde tutulan halatlarda, Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň tabşyrygy boýunça:

41-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynyň döwlet häkimiýet we dolandyryş edaralary, ýerli häkimiýet edaralary bilen özara gatnaşyklary
1. Türkmenistanyň Merkezi banky öz üstüne ýüklenen wezipeleri durmuşa geçirmek bilen döwletiň ykdysady syýasatynyň işlenip taýýarlanylmagyna gatnaşýar.

44-nji madda. Türkmenistanyň Merkezi bankynda açylýan korrespondent we beýleki hasaplar
1. Türkmenistanyň Merkezi banky öz balansynda karz edaralarynyň, maliýe edaralarynyň we beýleki müşderileriň korrespondent we gaýry hasaplaryny saklamaga we Türkmenistanyň Merkezi banky tarapyndan bellenen kadalara laýyklykda olardan depozitleri almaga ygtyýarlydyr.
2. Türkmenistanyň karz edaralary Türkmenistanyň Merkezi bankynda korrespondent hasaplaryny açmaga borçludyrlar.

46-njy madda. Bank kadalaşdyrmasynyň we bank gözegçilik barlagynyň esaslary
1. Türkmenistanyň Merkezi banky Türkmenistanyň çäginde bellige alnan karz edaralarynyň işine bank kadalaşdyrmasyny we bank gözegçilik barlagyny amala aşyrýan edara bolup durýar.
2. Bank kadalaşdyrmasynyň we bank gözegçilik barlagynyň maksatlary Türkmenistanyň bank ulgamynyň durnuklylygyny saklamak we goýumçylaryň hem-de karz berijileriň bähbitlerini goramak, Türkmenistanyň kanunçylygynyň berjaý edilmegini üpjün etmek bolup durýar.

Pages